ЗэрытщIэщи, жэпуэгъуэм (октябрым) и 1-р — жьыщхьэмахуэ хъуахэм я Махуэщ. Ар зэрыкъэралу щагъэлъапIэ. Мы махуэм нэхъ тегъэчынауэ дадэ-нанэхэм гулъытэ яхудощI. Апхуэдэ гулъытэ нэсрэ гуапагъэрэ иджыблагъэ ди нэхъыжьхэм кIэлъызэрахьащ Беслъеней къуажэм щыпсэухэми.

Нэхъыжьхэр щагъэлъэпIэну махуэщIым къеблэгъащ къуажэ администрацэм и лIыкIуэхэр, щэнхабзэм и Унэм и лэжьакIуэхэр, сабий садым, курыт еджапIэм щылажьэхэр, щеджэхэр, социальнэ лъэныкъуэм, диным хуэлажьэхэр, къуажэдэсхэр.

МахуэщIым кърагъэблэгъахэм псалъэ гуапэкIэ зыхуагъэзащ КъЧР-м цIыхубэм социальнэ лэжьыгъэ дегъэкIуэкIынымкIэ республиканскэ купсэм и унафэщIым и къуэдзэ Ананьевэ Галинэ, мы IуэхущIапIэм и Хьэбэз район къудамэм и унафэщI Жу Земфирэ, гуащIэдэкIым и ветеранхэм я район Советым и тхьэмадэ Даур СулътIан, жылагъуэ IуэхущIакIуэ, къуажэдэс нэхъыжьыфI Лахъу Александр, Беслъэней къуажэм дэс бзылъхугъэхэм я Советым и унафэщI ПэтI Риммэ, къуажэ ефэнды Чырбыж Мухьэмэд сымэ.

Къуажэм и унафэщIым и къуэдзэ Тхьэгъэпсэу Маринэ фIыщIэ яхуищIащ махуэщIыр къызэгъэпэщынымкIэ сэбэп хъуа, зи мылъку хэзылъхьа къуажэм щыщ щIалэхэм.

Дадэ-нанэхэм къыхузэрагъэпэщащ концерт программэ гъэщIэгъуэн. Сабийхэми, балигъхэми нэхъыжьхэр щIагъэдэIуащ усэхэм, уэрэдхэм, пасэрей адыгэ макъамэжьхэм. Жьыщхьэмахуэ хъуахэм яхэтащ уэрэдым дежьуахэри, къафэжь къэзыщIахэри.

Сыт хуэдэ махуэщIми адыгэр Iэнэ зэтеткIэ пежьэу щытащ. Ди нобэми аращ зэрыщытыр: дадэ-нанэхэм Iэнэ екIу дахэ къыхузэтрагъэуващ къуажэдэсхэм.

Нэхъыжь лъапIэу махуэщIым къеблэгъэфащ цIыху 30-м нэс. Дауи, ахэр нэхъыбэ мэхъу, ауэ я узыншагъэм къыхэкIкIэ куэд къэкIуэфакъым. ЖыIэпхъэщи, дадэ-нанэхэр лъэсу гъуэгур кърагъэкIуакъым, пщIэ хуащIу машинэкIэ кърашэкIащ.

Мы къуажэм къинэмыщIауэ, Хьэбэз районым хыхьэ нэгъуэщI къуажэхэми нэхъыжьхэр кърашащ.
Къуажэдэс нэхъыжьыфIхэм ящыщщ Лахъу Фозэ. МахуэщIым теухуауэ Фозэ къыддэгуэшащ и гупсысэхэмкIэ.
— Мы махуэм гукъэкIыж куэд къысхуигъэушащ. Гугъуехь мымащIи тлъэгъуащ, куэди къызэднэкIащ, ауэ согуфIэ си унагъуэкIэ, си адэ-анэкIэ зэи гугъу сызэремыхьамкIэ. Ахэр зэгурыIуэрэ зэдэIуэжу дызэдапIащ, лъэ быдэ дытрагъэуващ. Пэжщ, унагъуэ сихьа нэужь гугъ сехьащ. Си щIалищым Афганистаныр япэщIэкIащ… Си щIалэ нэхъыжь Аслъэнбэч япэу къысхуитха тхыгъэм деж ар здашар къыщысщIэм сызэрыхъуари сымыщIэу сыкъызэIыхьэри, сымаджэщым сашэн хуей хъуат. Тхьэм си къуэр къихъумэри, къэкIуэжащ. Ауэ аргуэрыжу 1987 гъэм си зэтIолъхуэныкъуитIыр дашащ. АрщхьэкIэ, Алийрэ Уэлиирэ Тхьэм къихъумащ. Абыхэми нэхъыжьым щыгъуэ си фэм дэкIар яцIыхути, Афганистаным зэрыщыIэр куэдрэ сагъэцIыхуакъым… Афганистаным къикIа япэ письмом си пхъур сыщIэмысу къеджэри, и гум хуэшэчакъым…

А спори нобэ си нэгум щIэкIыжащ.

Нобэрей зэхуэсыр зигу къэкIыу къытхузэзыгъэпэщахэм Алыхьым насып къарит! Си гуапэщ. Дэ нэхъыжьхэм тлъэгъуа гугъуехьым хуэдэ зэи ди щIэблэм яримыгъэлъагъукIэ! – жиIащ Лахъу Фозэ.

МахуэщIыр гурэ псэкIэ къызэзыгъэпэщахэм ящыщщ социальнэ лъэныкъуэм и лэжьакIуэ Емзэгъ Зуридэ. МахуэщIым теухуауэ бзылъхугъэм мыр къыджиIащ:

— Махуэ къэси нобэрейм хуэдэу щытащэрэт: ди нэхъыжьхэм пщIэ яхуэтщIыфу, зыхуэныкъуэр ядгъэгъуэтыфу. Социальнэ лъэныкъуэм илъэс 25-рэ хъуауэ сытолажьэ. Си гур хэпщIащ мы лэжьыгъэм, дадэ-нанэхэм си гуапэу садолажьэ. Сапсалъэмэ, си гум жьы дохьэ. Нобэрей махуэщIыр илъэс къэс догъэлъапIэ. Ди нэхъыжьхэм пщIэ яхудощI, ахэр куэдрэ диIэну дыхуейщ. Мыпхуэдэ Iуэхугъуэхэр дгъэхьэзырынымкIэ къыддоIэпыкъу ди къуажэ унафэщIри, къуажэдэсхэри. Хэт мылъкукIэ, хэти IуэхукIэ. Ди жэрдэмыр къыддаIыгъ, ди нэхъыжьхэр зэрытIэтыным, зэрыдгъэгушхуэным дыхущIокъу, – жиIащ Емзэгъ Зуридэ.
IэфIу, гуапу екIуэкIа махуэщIым и кIэм нэхъыжьхэм саугъэт гукъинэжхэр хуагъэфэщащ, адыгэ уджкIэ махуэщIыр зэхуащIыжащ.

ГЪУКIЭКЪУЛ Иринэ.

comments powered by HyperComments